AYDIN ÖRS'ÜN TEDRİSATINDAN AVRUPA ZİRVESİNE

Türk basketbolunun en büyük koçlarından biri olan Ergin Ataman, Aydın Örs’ün basketbol okulundan yetişip Avrupa’nın zirvesine uzanan kariyerinde hem karakteri hem liderliğiyle modern EuroLeague tarihine damga vurdu.

Basketbol dünyasında bazı insanlar vardır; onları anlatmaya istatistiklerden değil, hatıralardan başlamak gerekir. Ergin Ataman benim için biraz öyle bir hikâyedir.

Ben çocukken babamın çevresinde dolaşan basketbol insanlarının arasında Ataman’ı da sık sık görürdüm. Babam, “Ben İsmet Badem” diye kendini yazan bir adamdı. Etrafında da basketbola gönül vermiş, kimi deli kimi dâhi bir sürü karakter vardı. Tolga Tuğsavul, Gökhan Taştimur, Hüsnü Genç… O masaların müdavimleri arasına giren gençlerden biri de Ergin Ataman’dı.
O zamanlar kimse bugünkü gibi kupalarla dolu bir kariyerden söz etmiyordu. Ama bir şey belliydi… Çok çalışıyordu.

İtalyan Lisesi’nden Basketbol Laboratuvarına

Ergin Ataman’ın hikâyesi klasik bir basketbol hikâyesi değildir. İtalyan Lisesi mezunu… İstanbul Üniversitesi İşletme öğrencisi… Ama bir yandan da basketbolun mutfağında pişen bir genç.
O yıllarda Efes Pilsen’in Merter tesisleri aslında Türk basketbolunun küçük bir üniversitesi gibiydi. Aydın Örs ve Aydan Siyavuş gibi modern basketbolun kitabını yazan iki büyük karakter oradaydı. Yönetim tarafında Pano Natof, Çetin Çeki, Özcan Mutlugil ve Doğan Hakyemez gibi çok güçlü isimler vardı.

Ergin Ataman işte o ortamda yetişti. Hem sahada oyuncu olarak Yeşilyurt’ta mücadele ediyor hem de Efes Pilsen’de antrenörlüğün inceliklerini öğreniyordu. Bugünden geriye baktığımda şunu çok net söyleyebilirim: Bir koçun karakterini belirleyen şey sadece bilgi değildir. Kimin yanında yetiştiği de belirler. Ataman’ın mayasında Aydın Örs disiplininin, Aydan Siyavuş’un basketbol zekâsının ve Efes Pilsen kültürünün ciddi payı vardır.

Ataman Tarzı

Ergin Ataman’ı diğer koçlardan ayıran şey sadece kazandığı kupalar değildir. Tarzıdır. Basketbol dünyasında genelde iki tip koç vardır. Birinci tip; sessiz, sistem adamı ve sahada konuşanlardır. İkinci tip ise oyunun enerjisini sadece saha içinde değil, saha dışında da yöneten karakterlerdir.
Ergin Ataman ikinci gruba girer. Basın toplantılarında söyledikleri… Hakemlerle tartışmaları… Tribünlerle iletişimi… Bunların hepsi onun liderlik tarzının parçasıdır. Bu yüzden Avrupa basketbolunda Ataman hakkında fikri olmayan kimse yoktur. Ya çok seversiniz… Ya da hiç sevmezsiniz. Ama görmezden gelemezsiniz.

Oyuncu Yönetimi

Bir koçun gerçek değeri set çiziminden çok oyuncu yönetiminde ortaya çıkar. Ergin Ataman’ın en güçlü tarafı da tam burasıdır. Basketbol tarihinde birçok yıldız oyuncu gördük. Ama yıldızları aynı anda aynı takımda oynatabilmek her koçun harcı değildir.
Efes döneminde Larkin, Micic, Beaubois ve Clyburn gibi oyuncuların aynı sistem içinde üretken olabilmesi tesadüf değildi. Ataman’ın oyuncuya verdiği rol çok nettir. Sorumluluk verir. Güven verir. Ama karşılığında performans ister. Bu dengeyi kurabilen koç sayısı Avrupa’da çok fazla değildir.

Efes Devrimi

Anadolu Efes’in EuroLeague’i kazandığı dönem aslında sadece bir kulüp başarısı değildir. Türk basketbolu için önemli bir eşiktir. Yıllarca Avrupa’nın kıyısında dolaşan bir takımın zirveye çıkması kolay değildir.
Doğru kadro… Doğru zamanlama… Doğru liderlik… Bu üçü aynı anda birleştiğinde başarı gelir. Ergin Ataman o dönemde hem basketbol aklını hem de liderliğini doğru kullandı.
Sonuç: İki EuroLeague kupası ve Avrupa basketbol tarihine geçen bir takım.

Panathinaikos Sahnesi

Ataman’ın Panathinaikos’a gitmesi sadece bir transfer değildi. Bir meydan okumaydı. OAKA, Avrupa basketbolunun en zor salonlarından biridir.
Tribün baskısı… Yönetim baskısı… Beklentiler… Orada koç olmak kolay değildir. Ama Ataman’ın kariyerine baktığımızda zoru sevdiğini görüyoruz. Üstelik Yunan basketbolu karakter olarak Ataman’a oldukça uygun bir ortam.
Duygusal… Tutkulu… Gürültülü… Kısacası tam bir basketbol tiyatrosu.
Özellikle bu sene işler beklenenden daha kötü gitmeye başladığında başkanın takıma ve teknik ekibi istifaya davet eden açıklamaları, Ataman’ın oyuncularına karşı kendi davranışlarını sorguladığı bir sonuç doğurdu.

12 DEV ADAM SÜRECİ

Ergin Ataman’ın bir de millî takım dönemi oldu. Bu süreçte iki ayrı dönem ve iki farklı yönetim tarzı yaşandı. İlkinde daha çok kulüp antrenörü gibi davranması nedeniyle istediği başarıyı yakalayamadı. Ardından çok yetenekli bu jenerasyonu yönetmeye karar verdiğinde ve takıma daha fazla konsantre olduğunda başarı geldi.
Daha yapıcı, daha konsantre ve daha olgun bir yaklaşım sergileyerek oyuncular arasında güçlü ilişkiler kurmayı başardı. Saha içinde ve dışında iletişimi sağlayan, 12 Dev Adam ruhunu yeniden taşıyabilen bir takım ortaya çıktı. Avrupa’da zirvenin ortaklarından biri olan ve dünya basketbolunun güçlü ekiplerinden Sırbistan’ı üç maç üst üste yenmeyi başaran bir takım hâline geldiler.

Bir Koçun Hikâyesi

Bugün Ergin Ataman’a baktığımızda karşımızda sadece başarılı bir koç yok. Bir karakter var.
Efes Pilsen’in Merter tesislerinde başlayan yolculuk…
Karşıyaka, Efes Pilsen, Türk Telekom, Siena, Beşiktaş, Galatasaray, Anadolu Efes… Ve şimdi Panathinaikos.
Basketbol kariyerlerinde bazen taktikler değişir, oyuncular değişir, sistemler değişir. Ama bazı koçların özü değişmez. Ergin Ataman da onlardan biri. Saha kenarında bağıran, oyuncusuna inanan, rakibe meydan okuyan ve çoğu zaman söylediğini yapan bir koç.

Son Söz

Türk basketbolunun son 30 yılına baktığımızda bazı isimler dönüm noktasıdır: Aydan Siyavuş… Aydın Örs… Ve yeni kuşak için Ergin Ataman.

Aydın Örs ve Ergin Ataman sadece Türkiye için değil, Avrupa basketbol tarihi için de önemli isimlerdir. Çünkü basketbol tarihinde kupalar kadar hikâyeler de önemlidir.
Ergin Ataman’ın hikâyesi ise hâlâ yazılmaya devam ediyor. Basketbolu biraz tanıyan herkes bilir… Bu hikâyenin içinde daha birkaç sürpriz bölüm olma ihtimali oldukça yüksek.